#7 Een levende driehoek

We reageren emotioneel betrokken wanneer we ‘menselijk gedrag’ herkennen in een object of ruimte. Een gegeven dat Ruairi Glenn onderzoekt in zijn kunstenaarspraktijk en als coördinator van het Interactive Architecture Lab.

Als antwoord op mijn vraag hoe Ruairi de verhouding tussen de mens en zijn ontworpen ‘levende’ architectuur ziet, beschrijft hij Fearful Symmetry . Deze installatie maakte hij in 2012 , speciaal voor het openingsprogramma van The Tanks in Tate Modern.

Ruairi: De Tanks bestaan uit donkere ruimtes die zo’n 30 jaar niet waren opengesteld voor publiek. Ik wilde de ruimtes onthullen, het publiek uitnodigen om te ontdekken door letterlijk een licht te laten schijnen. De titel Fearful Symmetry komt uit het gedicht The Tyger van William Blake. In dit gedicht verschijnt er een vreselijk wezen, zomaar uit de duisternis. Voor mij gaat het gedicht over de uitdagingen van iets tot leven wekken: hoe kun je zoiets afschuwwekkends creëren? Dit wezen was het personage, dat ik wilde tonen. Iets dat je eerst angst inboezemt maar waarmee je je uiteindelijk kunt verbinden.

Dat is het achterliggende verhaal, maar de ervaring van de installatie zelf is non–lineair. De gehele ruimte is donker wanneer het publiek binnenkomt. Aan het plafond hangt een driehoekig object; een robot die zich langs een lijn van twintig meter kan verplaatsen. De driehoek geeft licht en beweegt zich door de ruimte. Soms lijkt hij de bezoeker te volgen, een andere keer blijft hij stil hangen of hij glijdt zomaar een richting op. Het publiek reageerde heel verschillend: sommigen bleven aan de kant staan kijken, anderen probeerden met de robot te communiceren.

Fearful Symmetry zie ik als een oefening in abstractie en in complexiteit: in hoeverre kan de vorm van het object worden geabstraheerd om toch door het publiek als levend te worden ervaren? Hoe eenvoudig of complex moet het gedrag zijn om emotionele betrokkenheid bij het publiek op te wekken?

Marloeke: In dit werk onderzoek je dus - als maker - hoe dit psychologische spel tussen mens en object werkt. Het object in Fearfull Symmetry bepaalt of en hoe er wordt gecommuniceerd. Het publiek reageert en vormt zo eigenlijk je testgroep. Wat zijn je gedachten over deze eenzijdige relatie waarbij de robot oftewel de technologie machtiger lijkt te zijn dan de mens?

Ruairi: Ik ben me bewust van het feit dat wanneer dingen tot leven komen, dit een zeer emotioneel effect heeft op ons. Ik weet niet of dit goed of slecht is, maar vooralsnog denken weinig ontwerpers hier over na. Het zijn de grote bedrijven met een groot team psychologen die dit wel onderzoeken. Het resultaat is de Google Car die naar je knipoogt en de deur voor je openhoudt of Siri van Apple die met elke update vriendelijker gaat praten. Ze lijken zo onschuldig als Mickey Mouse maar allemaal vertegenwoordigen ze de grote en machtige bedrijven. Het beste is dus om je te verdiepen in de relatie tussen machine en psychologie zodat je als ontwerper een bewuste keuze hierover maakt.

Ik ben benieuwd naar de keuzes van de studenten. In blog 8 bespreek ik een aantal studentenprojecten.

Door Marloeke van der Vlugt


Terug naar Enter the Writers