#4 Stanley

 
Deze week heb ik voor het eerst in jaren weer thuis computerspelletjes gespeeld. Een van mijn nieuwe favorieten is het inmiddels een paar jaar oude The Stanley Parable. Je kunt dit spel kopen (net als het Diorama van vorige week) op het online platform Steam, maar het had evengoed op de website van een uitgever verkocht kunnen worden.
Een parabel is een kort verhaal over iets uit het dagelijks leven, waaruit een religieus, moreel of filosofisch idee naar boven komt. The Stanley Parable is een parabel in de vorm van een computergame. Er zijn al decennialang text-based computerspellen. Wat is er nieuw? Om te beginnen is The Stanley Parable niet meer avant-garde en wordt het niet alleen door een paar fanatieke nerds gespeeld, maar juist honderdduizenden keren gedownload. 
 
 
Davey Wreden is de maker en schrijver van The Stanley Parable. Hij nam een bestaande game, Half Life 2, een klassieke first person shoot ’em up waarin je als speler bijna niets anders doet dan op monsters schieten, en bouwde voort op de technologie achter die game. Hij maakte zijn eigen modificatie, of mod, gebaseerd op die al bestaande game, maar in plaats van een simpele variant te bouwen, maakte hij iets wezenlijk anders. Hij gebruikte dit aangepaste gereedschap om de alledaagse ervaring van het achter de computer zitten en knoppen indrukken onder de loep te nemen. Hij versimpelde de game engine, maar werkte de interactiviteit uit. 
Niet langer kan ik de knoppen gebruiken om op aliens te schieten, maar hier druk ik ze in om me een weg te banen door een gelaagde, mysterieuze en complexe wereld zoals de onze. Deze game engine laat me iets voelen dat alleen game engines me kunnen laten voelen, dit is waar de parabel van Stanley over gaat: uiteindelijk zijn het meestal de knoppen die de baas zijn over mij in plaats van andersom.
 
Het is een beetje als Italo Calvino lezen die in zijn roman Als op een winternacht een reiziger een karakter opvoert dat de Lezer heet. Op een vergelijkbare manier wordt daar het gras onder je voeten weggemaaid. The Stanley Parable voelt als een soort interactief boek. 
Het expliciete doel van Wreden was 'to mess with the players head". Kunstenaars noemen dat vaak 'de kijker op het verkeerde been zetten', ja dat willen we. Davey Wreden kan dat goed, hij weet in de demo-versie van het spel –   een mooi werkje op zich – nog het wachten in een wachtkamer tot een transformerende ervaring te maken. 
 
Dit spel levert spannende momenten op die je je eigen realiteit laten bevragen zoals ook een goed verhaal dat kan doen en het gebruikt daarvoor de interactie van de speler met de computer en met name met de stem van de verteller. Maar ik heb nog steeds geen antwoord op de vraag of er ook mensen zijn die de interactie van spelers, gebruikers, bezoekers, lezers, kijkers onderling hebben weten te gebruiken. Inmiddels heb ik een hele serie artistieke apps gedownload om te proberen hier een antwoord op te vinden.
 
Door Dirk Vis