#2 Ben ik geen robot?

 
Kan een computer je in huilen doen uitbarsten? Wel als je precies op tijd klaarzit om kaartjes te kopen voor het concert van een geliefde popster, het systeem overbeladen is, en het concert tegen de tijd dat jij er bent doorgekomen al is uitverkocht. Een vertragende factor is momenteel de extra check die kaartverkoopprogramma’s hebben ingelast om er achter te komen of jij wel een mens bent.
 
Slimme verhandelaars van concertplaatsen zetten namelijk kooprobots in die de kaarten razendsnel en in grote hoeveelheden opkopen, en het quotum van hoogstens vier aankopen per persoon omzeilen. Soms is die check verbazingwekkend simpel. In een pop-up-scherm kun je een hokje aanvinken bij de stelling ‘Ik ben geen robot’. Los van de filosofische implicaties van dit complexe vraagstuk komt deze check niet heel solide over. Vertrouwenwekkender is het als de koper op basis van een mozaïek van foto’s op postzegelformaat een vraag moet beantwoorden. ‘Op hoeveel foto’s is een berg te zien?’, was een makkelijke. ‘Op hoeveel foto’s is een landbouwwerktuig te zien?’, is al een stuk minder eenvoudig. En de vraag: ‘Op hoeveel foto’s is een straataanduiding te zien?’, zorgde ervoor dat ik keer op keer opnieuw moest beginnen bij gebrek aan kennis over het fenomeen ‘straataanduiding’.
 
Maar een robot die dwarsligt bij internet-aankopen, is in andere situaties een zegen. In 2013 lanceerde kinderhulporganisatie Terre des Hommes een virtueel meisje dat internetters met een pedoseksuele inslag probeert te betrappen. Het Amsterdamse reclameburau Lemz hielp met het ontwerpen van deze chat-robot, een tienjarig meisje uit de Filippijnen genaamd Sweetie waar liefhebbers van jonge meisjes tegen betaling mee kunnen skypen. Deze betaling wordt geregistreerd en doorgegeven aan Interpol, die dankzij het eerste pilotproject wereldwijd al zo’n duizend pedoseksuelen heeft opgepakt.
 
Deze maand werd een verbeterde versie Sweetie het net op gestuurd. Op de radio hoorde ik haar ontwerpers over haar praten. De interviewer nam ter plekke contact met haar op, en haar chat-antwoorden werden voorgelezen. Essentiëel aan Sweetie is dat ze de pedoseksuelen niet uitlokt, want dat is bij de wet verboden. ‘Ze is heel geduldig’, zei haar ontwerper vertederd. En met trots: ‘Ze kan wel twintig chatgesprekken tegelijkertijd voeren’. Dit computermeisje heeft al heel wat mensen aan het huilen gekregen. En dan heb ik het niet over de speurders die bij dit project betrokken zijn, en die precies weten hoe gruwelijk de praktijk is van de zevenhonderdduizend mannen die op elk moment van de dag op zoek zijn naar een seksuele partner van een jaar of tien. Waar de wereld zich bij de lancering van Sweetie 2.0 op kan verheugen, zijn de tranen van de betrapte genotszoekers en hun naasten.
 
Door Marijn van der Jagt