#10 Polymelia

In deze laatste blog wil ik dieper ingaan op het tot leven wekken van objecten of ruimtes en de ‘uncanny’ sensatie die dit kan oproepen. Hierbij wil ik de focus leggen op het onderwerp van mijn eigen werk: het waarnemende lichaam als de plek waar de interactie met technologie plaatsvindt.

Het project Polymelia, gelezen in de blogs van het Interactive Architecture Lab, sluit hier het beste bij aan. Het is ontwikkeld door voormalig studente Ero Papavassiliou in samenwerking met een aantal medestudenten. De titel van het project Polymelia is een samengesteld woord, gebaseerd op het Grieks, en betekent ‘veel’ en ‘deel’. Het woord wordt tegenwoordig gebruikt in de betekenis van een aangeboren afwijking, gekenmerkt door extra ledematen.

Het project, dat inmiddels is gestopt, had het ambitieuze doel een prothetische structuur of exoskelet te ontwerpen dat de communicatieve mogelijkheden van ons lichaam verbetert. Het lichaam van de toekomst.

Met Polymelia voor ogen, begon het team het lichaam als een collectie flexibele onderdelen of assemblage te zien. Het natuurlijke lichaam, gekregen bij geboorte, benoemden ze tot de originele prothese. Vervolgens, zoals bij elke prothese, worden onderdelen vervangen, weggehaald of toegevoegd. Een proces dat zich zal blijven ontwikkelen om het lichaam te ‘upgraden’.

In het project Polymelia communiceren individuen of eigenlijk 'samengestelde entiteiten' door middel van de Exo-skeletical Suit Controller. Beiden dragen deze Controller en kunnen beslissen om wel of niet stimuli van de ander te ontvangen. Een stimulus kan bijvoorbeeld zijn, dat je PolyLimbs de bewegingen gaan maken die de ander maakt. De PolyEyes kunnen ervoor zorgen dat je 360 graden om je heen kunt kijken. Ook is het mogelijk om het zicht van de ander te ervaren. Zo kun je communiceren, zonder de ander daadwerkelijk te ‘zien’.

Om te onderzoeken wat zo’n Exoskeletical Suit met je doet – welke fysieke sensaties krijg je? hoe reageer je emotioneel? - zijn verschillende onderdelen als prototypes uitgevoerd. Voor de PolyEyes ontwikkelde het lab een helm met een geïntegreerde videomonitor. De ‘ogen’ werden op de helm bevestigd en bestonden uit kleine videocamera’s die om hun as draaien. Voor de Polylimbs werd een knuffeljas ontworpen. Deze laat met led licht zien wanneer de ‘ander’ contact zoekt. De jas blaast zichzelf vervolgens op die plekken op, waar de ‘ander’ zichzelf omarmt.

In de reacties op Polymelia kwam opnieuw het woord ‘uncanny’ (zie blog 9) naar voren; hetzelfde unheimische gevoel. Waardoor wordt dit sterke gevoel opgeroepen?

Mensen zijn immers prima in staat om lichaamsvreemde elementen in het lichaamsschema te incorporeren. Denk aan de blinde man met zijn stok. Deze stok voelt na verloop van tijd als het verlengde van zijn arm. De blinde ervaart met het uiteinde van de stok, na voldoende oefening, hetzelfde als wij – die kunnen zien – met onze vingertoppen. Het feit dat de man blind is, is de reden dat hij via aanraking en een verhoogd ruimtelijk gevoel met de buitenwereld communiceert. Hij staat positief tegenover de stok omdat hij het universele idee van de mogelijkheden van een lichaam – volgens Papavassiliou ‘de originele prothese’ – wil bereiken. De meeste mensen kunnen immers zien. De stok biedt hem dus een alternatief hiervoor.

Maar 360 graden rondom ons heen waarnemen of een ‘levende’ aanraking, op afstand geïnitieerd, ervaren, behoren niet tot het standaardpakket van een lichaam. Deze mogelijkheden en sensaties horen dingen of artefacten toe; zoals een vloeistof die een golf doorgeeft. Of behoren tot het dierenrijk; een libelle kan inderdaad alles rondom zich zien.

Is dit waarom deze artificiële toevoegingen als uncanny worden ervaren? We laten iets, dat van nature lichaamsvreemd is, toe tot ons lichaamsbeeld? Zijn we bang dat we onszelf niet meer herkennen? Dat ons uiterlijk niet meer overeenkomt met het innerlijk? Dat we niet meer kunnen voorspellen en beheersen hoe ons lichaam veranderd, verouderd en sterft?

Afbeeldingen: blog Interactive Architecture Lab


Door Marloeke van der Vlugt


Terug naar Enter the Writers