Superhuman Nadenk Saloon - Dag 3

Als je een pepernoot in de lucht gooit, leeft hij dan?

Op dag drie van de Superhuman Nadenk Saloon hebben we twee installaties nauwkeurig bekeken: Sniff, een computer gegenereerde hond die je volgt als je voorbij loopt, en Duet, twee levensgrote robotarmen die door middel van geluid en beeld communiceren met elkaar en met de toeschouwer. Wat doen ze eigenlijk en wat heb je eraan?

De 5 jonge denkers zijn hier snel over uit. Ze volgen je, ze stalken en spioneren. En dat is handig als bewaking, straf en het is bruikbaar als ‘gezichtsherkenning’ om je huis in te kunnen.

Op mijn vraag of ze vinden dat de hond en de robotarmen leven, is er een stellig antwoord van een denker: ja, want ze bewegen en leven is bewegen. Dat is een interessante bewering waar met plezier aan wordt getornd. Er wordt een pepernoot in de lucht gegooid: kijk, mijn pepernoot beweegt, leeft hij dan? En wat denken we dan van een boom, brengt iemand ter sprake. Die leeft toch? Maar beweegt niet. Jawel, want de bladeren kunnen heen en weer. Ja door de wind, dat is van buiten af, net als het gooien van de pepernoot dat is. Dan wordt de definitie verfijnd: iets leeft als het op eigen kracht kan bewegen.

Er is behoefte om helder te krijgen wanneer iets nou leeft. Als het een hart heeft en hersens wordt er gezegd. Maar daar heb je die boom weer, zonder hart en hersens, maar toch levend. Als iets groeit en voedsel nodig heeft, wordt er gezegd. We raken verstrikt in moleculen en of die nou leven of niet en waar ze allemaal in zitten. Als overal moleculen in zitten, zou alles dan leven? Maar zou alles dan ook groeien?

Dan oppert iemand dat alles wat leeft, zich ontwikkelt. En daarmee gaan we terug naar de hond en de robotarmen, die ontwikkelen zich niet, dus leven niet? Mmm interessant. Zou het kunnen dat een robot of een computer leert, bijleert en zich ontwikkelt? Zou er dan een punt kunnen zijn waarop het meer weet en kan dan wij mensen? Dat het alles sneller kan en beter? Kortom, kunnen wij mensen iets maken dat slimmer is dan wij?

Nee kan niet, wordt er gezegd. Want alles wordt door iemand geprogrammeerd, dus er is in ieder geval één persoon op de wereld, die het begrijpt. Maar, zeg ik, stel je voor dat wij zessen samen een robot maken, waarin we alle zes onze kennis stoppen. Ja! Dan moet hij een naam! Hij wordt naar ons allen genoemd en SMABPT gedoopt. Maar SMABPT weet dus meer, dan ieder van ons alleen. Als voorbeeld wordt lievelingseten genoemd; wij hebben allemaal een beperkt aantal lievelingsgerechten, SMABPT heeft er vijf keer zoveel.

Een beetje zorgelijk zijn ze wel, de jonge denkers, want robots zijn er om ons te helpen en wij moeten ze leiden. Maar als zij alles sneller en beter kunnen, worden wij dan overbodig? En kunnen robots zich voortplanten, vragen ze zich af? Kunnen robots robots maken? Nou, ze maken al auto’s, dus het moet mogelijk zijn.

Als we niet willen dat robots de macht hebben, moeten we weer ouderwets worden, wordt er gezegd. Wij denken na of dat een oplossing is. Misschien als Obama (hij krijgt het druk als het aan de Superhuman Nadenk Saloon ligt) uitlegt waarom het moet, iedereen bereid is om, na een week of zo, afstand te doen van de computer en smartphone.

Of

Wij leren robots te leren, en daar leren wij dan weer van. En dat klinkt voor iedereen voor nu als de beste oplossing. Hopelijk is SMABPT het daar mee eens.

Klik hier voor het verslag van dag 2.

Geschreven door: Mariëlle van Sauers